اگر صاحب ایده فناورانه یا مدیر یک شرکت استارتاپ هستید، بهتر است بدانید که عبارت دانش بنیان یک نوع شرکت جداگانه برای ثبت نیست، بلکه یک تأییدیه است که بعد از ثبت شرکت عادی و طی فرآیند ارزیابی تخصصی، به آن شرکت تعلق می گیرد.
مسیر صفر تا صد ثبت شرکت دانش بنیان به این شکل خلاصه می شود که اول شرکت را طبق روال معمول ثبت می کنید و شناسه ملی می گیرید؛ سپس در سامانه ارزیابی شرکت های دانش بنیان ثبت نام و مدارک فنی را بارگذاری می کنید. در مرحله بعد کارگروه تخصصی مربوطه پرونده را بررسی می کند و در صورت تأیید، ثبت شرکت دانشبنیان انجام شده و شرکت شما رسما دانش بنیان شناخته می شود و به معافیت مالیاتی، تسهیلات صندوق نوآوری، معافیت گمرکی و چند مزیت دیگر دسترسی پیدا می کند.
تاسیس شرکت دانش بنیان
تأسیس شرکت دانش بنیان از دو مرحله کلی تشکیل شده که باید به ترتیب طی شود. مرحله اول ثبت حقوقی یک شرکت معمولی است و مرحله دوم طی کردن مسیر تخصصی احراز صلاحیت دانش بنیان می باشد.
در مرحله اول ثبت دانش بنیان، باید دو نوع شرکت که رایج تر از بقیه هستند را انتخاب کرده و تاسیس نمایید:
- شرکت با مسئولیت محدود برای تیم های کوچک تر با دو یا چند نفر شریک، به دلیل سادگی ثبت و نبود الزام سپرده گذاری سرمایه، گزینه پرتقاضاتری است.
- شرکت سهامی خاص برای تیم هایی که از همان ابتدا نیاز به جذب سرمایه گذار یا سهامدار بیشتر دارند، مناسب است.
نکته ای که در تاسیس شرکت دانش بنیان اهمیت زیادی دارد و در ثبت شرکت های عادی کمتر مطرح می شود، نحوه نوشتن موضوع فعالیت است. موضوع فعالیت شرکت باید طوری تعریف شود که با یکی از سرفصل های فهرست کالاها و خدمات دانش بنیان همخوانی داشته باشد. یکی از اشتباهات رایج در ثبت شرکت دانشبنیان این است که موضوع فعالیت به صورت کلی و عمومی نوشته می شود؛ اما کارگروه ارزیابی از شما شواهد مشخص از نوآوری فناورانه در همان موضوع فعالیت را می خواهد.
انواع مالکیت شرکت دانش بنیان
شرکت های دانش بنیان از نظر مالکیت به دو دسته زیر تقسیم می شوند:
- اگر دانشگاه یا یک نهاد دولتی بیش از ۵۰ درصد سهام را در اختیار داشته باشد، شرکت دانش بنیان دولتی محسوب می شود.
- اگر اعضای هیئت علمی یا افراد حقیقی سهام کمتر از ۵۰ درصدی داشته باشند و مالکیت شرکت بیشتر خصوصی باشد، شرکت دانش بنیان تجاری نامیده می شود.
ثبت شرکت دانشبنیان
مرحله فرآیند ارزیابی ثبت شرکت دانشبنیان کاملا آنلاین و از طریق سامانه ای مجزا انجام می شود. مراحل ثبت شرکت های دانش بنیان از طریق این سامانه عبارتند از:
- ثبت نام در سامانه ارزیابی دانش بنیان به نشانی daneshbonyan.ir، با استفاده از شناسه ملی شرکت (قابل استعلام از سامانه ilenc.ir در صورت نیاز)
- تکمیل اطلاعات نوع فعالیت، توضیح فنی محصول یا خدمت و میزان نوآوری آن نسبت به نمونه های موجود در بازار
- بارگذاری مدارک مورد نیاز سامانه ثبت شرکت ها
- ارجاع پرونده به کارگروه تخصصی مرتبط با حوزه فعالیت شرکت (فناوری اطلاعات، زیست فناوری، صنایع پیشرفته و …)
- ارزیابی فنی و مالی بر اساس سه معیار اصلی سطح فناوری محصول، مرحله تولید (حداقل نمونه آزمایشگاهی) و طراحی مبتنی بر تحقیق و توسعه
- اعلام نتیجه، ظرف ۱ تا ۲ ماه از تکمیل پرونده
یک نکته مهم درباره ثبت شرکت دانش بنیان این است که تأییدیه دائمی نیست و اعتبار اولیه آن ۲ سال است و بعد از این مدت، شرکت باید بر اساس عملکرد مالی و فنی جدید، وارد فرآیند ارزیابی مجدد شود تا تأییدیه تمدید گردد.
مجوز تاسیس شرکت دانش بنیان
مجوز تاسیس شرکت دانش بنیان که در مرحله پایانی دریافت می کنید، با توجه به وضعیت مالی و فنی شرکت، در یکی از دو دسته اصلی قرار می گیرد و این دسته بندی، مستقیما روی میزان مزایایی که دریافت می کنید اثر دارد.
مزایای مجوز تاسیس شرکت دانش بنیان
- معافیت مالیاتی از درآمد حاصل از فروش محصولات و خدمات دانش بنیان (برای شرکت های واجد شرایط)
- معافیت یا تخفیف عوارض گمرکی واردات ماشین آلات و تجهیزات آزمایشگاهی مرتبط به فعالیت دانش بنیان
- دسترسی به تسهیلات و وام های کم بهره صندوق نوآوری و شکوفایی
- امکان به کارگیری نیروی متخصص به عنوان سرباز امریه
- اولویت یا امتیاز در مناقصات دولتی مرتبط با حوزه فعالیت شرکت
جدول مقایسه شرکت دانش بنیان نوپا و تولیدی
| ویژگی | شرکت دانش بنیان نوپا | شرکت دانش بنیان تولیدی |
| وضعیت مالی | بدون اظهارنامه مالیاتی یا بدون درآمد عملیاتی قابل توجه | دارای اظهارنامه مالیاتی و درآمد ناشی از فروش محصول دانش بنیان |
| تمرکز ارزیابی | پتانسیل فناوری و وجود نمونه آزمایشگاهی یا پایلوت | میزان واقعی فروش محصول (معمولا حداقل ۵۰٪ درآمد از محصول دانش بنیان) |
| معافیت مالیاتی کامل | معمولا مشمول نمی شود | تعلق می گیرد، مخصوصا برای نوع یک |
| سایر تسهیلات (صندوق نوآوری، معافیت گمرکی، سرباز امریه) | در دسترس است | در دسترس است |
هر دو دسته شرکت های نوپا و شرکت های تولیدی، به زیرگروه های نوع یک و نوع دو تقسیم می شوند که تفاوت آن ها عمدتا در سطح پیچیدگی فناوری و میزان ارزش افزوده محصول است. به دلیل اینکه مقررات و آستانه های دقیق این دسته بندی توسط معاونت علمی و فناوری به روزرسانی می شود، توصیه می کنیم برای تعیین دقیق اینکه شرکت شما در کدام دسته قرار می گیرد، از کارشناس ثبتینجا در همین حوزه مشورت بگیرید.
هزینه ثبت شرکت دانش بنیان
هزینه ثبت شرکت دانش بنیان در فرآیند ارزیابی و بررسی پرونده در کارگروه دانش بنیان، کاملا رایگان است. تمام هزینه های این ارزیابی توسط معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری تأمین می شود و متقاضی هیچ مبلغی بابت بررسی و صدور تاییدیه به دولت پرداخت نمی کند. اما این به این معنا نیست که کل مسیر ثبت شرکت دانش بنیان رایگان است. ثبت شرکت دانش بنیان هزینه های غیرمستقیم زیادی دارد که از جمله آن ها عبارتند از:
- هزینه ثبت شرکت پایه: همان هزینه ای که برای ثبت شرکت مسئولیت محدود یا سهامی خاص پرداخت می شود.
- هزینه آماده سازی مدارک فنی: تدوین مستندات نوآوری، مقایسه فناورانه با نمونه های موجود بازار و مستندسازی مرحله تولید
- هزینه ارزیابی مجدد در چرخه های بعدی: پس از پایان دوره ۲ ساله اول، ارزیابی مجدد ممکن است بسته به سقف فروش و اظهارنامه مالیاتی شرکت، مبلغ اندکی هزینه داشته باشد.
هشدار: اگر جایی دیدید که ادعا می کند ثبت شرکت دانش بنیان تضمینی را در ازای مبلغی بالا انجام می دهد، بدانید که نتیجه نهایی ارزیابی، کاملا در اختیار کارگروه تخصصی دولتی است. بنابراین تضمین قبولی ثبت شرکت دانش بنیان وعده ای است که هیچ مؤسسه خصوصی نمی تواند 100 درصد آن را انجام دهد. آنچه یک مشاور خوب برای ثبت شرکت دانشبنیان می تواند تضمین کند، آماده سازی اصولی، درست و کامل مدارک برای افزایش شانس تأیید است.
مدارک لازم برای ثبت شرکت دانش بنیان
فهرست مدارک لازم برای ثبت شرکت دانش بنیان با توجه به نوع شرکت (نوپا یا تولیدی) کمی متفاوت است، اما مدارکی که در اغلب پرونده ها لازم می شود عبارتند از:
- اساسنامه و آگهی تأسیس شرکت (یا آخرین تغییرات ثبت شده)
- شرح فنی محصول یا خدمت، همراه با مستندات نوآوری و مقایسه با نمونه های مشابه داخلی و خارجی
- مستندات مرحله تولید محصول (حداقل نمونه آزمایشگاهی یا پایلوت برای شرکت های نوپا)
- آخرین اظهارنامه مالیاتی ارسال شده (برای شرکت هایی که بیش از یک سال از فعالیت آن ها گذشته)
- مدارک فروش محصول و فاکتورهای مرتبط (برای احراز نوع تولیدی)
- فهرست پرسنل بیمه شده مرتبط با فعالیت فنی شرکت
- در صورت وجود، گواهی ثبت اختراع یا مالکیت فکری مرتبط با محصول
اشتباهات رایج در مراحل ثبت شرکت دانش بنیان
- نوشتن موضوع فعالیت به صورتی که با هیچ سرفصل مشخصی از فهرست کالاها و خدمات دانش بنیان تطبیق ندارد.
- اقدام برای ارزیابی پیش از آماده بودن محصول دانش بنیان منجر به رد پرونده می شود.
- برای شرکت هایی که بیش از یک سال فعالیت کرده اند، نبود اظهارنامه مالیاتی یا اظهارنامه ناقص، مسیر بهره مندی از معافیت مالیاتی کامل را دشوار می کند.
- تاییدیه شرکت دانشبنیان فقط ۲ سال اعتبار دارد و شرکت هایی که این تاریخ را فراموش می کنند، مزایای دانش بنیان خود را از دست می دهند.
ثبت شرکت دانش بنیان با ثبتینجا
در ثبتینجا می توانید از میان چند متخصص فعال در حوزه ثبت شرکت دانش بنیان، کسی را انتخاب کنید که سابقه واقعی در آماده سازی پرونده های دانش بنیان دارد. در ثبتینجا هزینه ثبت شرکت دانش بنیان پیش از شروع کار مشخص است و کل مسیر از ثبت شرکت پایه تا آماده سازی مدارک فنی برای ارزیابی، به صورت آنلاین قابل پیگیری است.
جمع بندی
برای ثبت شرکت دانش بنیان ابتدا باید یک شرکت معمولی به ثبت برسانید و سپس فرآیند تخصصی ارزیابی برای دریافت تأییدیه را طی کنید. اگر می خواهید ثبت شرکت دانشبنیان را بدون دردسر طی کنید، از طریق سامانه ثبتینجا می توانید متخصص مناسب خود را مقایسه و انتخاب کنید و در سریع ترین زمان ثبت شرکت دانش بنیان خود را انجام دهید.
سوالات متداول
آیا دانش بنیان یک نوع شرکت جداگانه است؟
خیر. دانش بنیان یک تأییدیه است که بعد از ثبت یک شرکت معمولی و طی فرآیند ارزیابی، به آن اعطا می شود.
ارزیابی شرکت دانش بنیان چقدر طول می کشد؟
فرایند ثبت شرکت دانشبنیان بین ۱ تا ۲ ماه از زمان تکمیل و ارسال پرونده، بسته به حجم کاری کارگروه تخصصی مربوطه زمان می برد.
آیا ارزیابی دانش بنیان هزینه دارد؟
خیر. این ارزیابی توسط معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری تأمین مالی می شود و هزینه ای از متقاضی دریافت نمی شود.
آیا تأییدیه دانش بنیان همیشگی است؟
خیر. اعتبار اولیه آن ۲ سال است و بعد از آن، شرکت باید وارد فرآیند ارزیابی مجدد شود تا تأییدیه تمدید گردد.
آیا استارتاپ های تازه تأسیس بدون درآمد هم می توانند دانش بنیان شوند؟
بله، از طریق مسیر نوپا، مشروط به داشتن حداقل یک نمونه آزمایشگاهی یا پایلوت از محصول که معیارهای فهرست کالاها و خدمات دانش بنیان را احراز کند.
